Mar Gheall Orainn
Is sc茅im de chuid Roinn an Bh茅aloidis, Corcaigh an L茅ann D煤chais Leictreonach. T谩 an tionscadal i mbun scann谩na铆ochta le tamall faoin sc茅im An L茅ann D煤chais Leictreonach le cabhair airgid an HEA, d鈥檉honn cur leis na h谩iseanna clos-amhairc na cartlainne. Baintear leas as an airgead chun b茅aloideas na Gaeltachta n贸 na Gaeilge a bhaili煤 agus a chl谩r煤 agus a fhoilsi煤 go hilmhe谩nach. D鈥檉hostaigh Roinn an Bh茅aloidis taighdeoir铆, ceamarad贸ir铆 agus sti煤raigh trean谩il agus oili煤int bhun煤il sa scann谩na铆ocht eitneagrafa铆och.
Le d茅ana铆 Fosta铆odh Colin MacHale agus Ciaran 脫 Gealbh谩in chun Obair ph谩irce a dh茅anamh le teicneola铆ochta铆 closamhairc nua agus chun teacht ar 谩bhar oiri煤nach don tionscnamh. 脫 am go ch茅ile b铆onn baill den bhfoireann acad煤il, an Dr Cliona O鈥� Carroll agus an Dr Stiof谩n 脫 Cadhla sa ph谩irc f茅in n贸 ar bhonn sti煤rth贸ireachta. Le d茅ana铆 earca铆odh Samantha N铆 Mhaolchatha chun taighde a dh茅anamh ar shaol na mban sa Ghaeltacht. Go dt铆 seo, n铆 raibh ar 谩r gcumas, ceal airgid, an oiread ama agus ba mhaith linn a chaitheamh i mbun scann谩na铆ochta sa ghort. Is 铆 an aidhm at谩 againn ach:
- S谩r-acmhainn铆 m煤inteoireachta agus foghlama a chur ar f谩il.
- Crann taca i r茅imse an l茅inn ag an l茅acht贸ir agus ag an mac l茅inn araon a bhun煤.
- Scann谩n煤 a dh茅anamh ar ghn茅ithe 谩irithe den saol cult煤rtha agus den chult煤r 谩bhartha anseo in 脡irinn.
- T谩 scann谩in d茅anta anois againn a chuirfidh go m贸r leis an l茅iri煤 is f茅idir a thabhairt sa tseomra l茅achta ar ghn茅ithe 谩irithe den saol in 脡irinn, mar a bh铆 agus mar at谩. Orthu seo t谩 scann谩in ar obair an d铆onad贸ra mar shampla.
- Tugann an taifead f铆se l茅iri煤 iontach br铆omhar ar an bpr贸iseas cult煤rtha ina chomhth茅acs saini煤il fisici煤il f茅in thar a bhfuil le f谩il ar aon bhealach eile.
- T谩 scann谩n煤 谩 dh茅anamh againn ar cheamara HDV don chuid is m贸 agus na taifeadta铆 ar fh铆or ard-chaighde谩n d谩 thoradh san.
- T谩 scann谩na铆ocht d茅anta leis na daoine seo a leanas againn go nuige seo:
(a) George McGrath, tu铆od贸ir n贸 d铆onad贸ir agus 茅 i mbun oibre i Rinn 脫 gCuanach, Co. Phort L谩irge.
(b) An saor cloiche, P谩draig de Faoite i mbun oibre sa Rinn 脫 gCuanach, Co. Phort L谩irge.
(c) P谩draig 脫 Math煤na, An Sean Phobal, Co. Phort L谩irge, fear a thug an-chur s铆os d煤inn ar threallamh feirme traidisi煤nta.
(d) T谩 scann谩na铆oct d茅anta againn ar Ph谩tr煤n na h脕irde M贸ire, Co Phort L谩irge.*
(e) Thugamar cuairt ar Dhaonph谩irc Bhun Raite, Co. an Chl谩ir, mar a fuaireamar 茅achtaint bhre谩 ar an r茅igi煤nachas a bhaineann le tith铆ocht traidisi煤nta na h脡ireann, as scann谩n煤 a dh茅anamh ar na tithe ceann tu铆 at谩 ar thaispe谩int ann.
(f) Chaitheamar l谩 ag scan谩n煤 leis an tu铆od贸ir Jimmy Lenihan i Muileann na hUamhan, Co. Thiobrad 脕rann, fear a bhfuil ana-chur amach aige ar stair na tu铆od贸ireachta in 脡irinn, chomh maith le bheith ina chearda铆 f铆or-chumasach.
T谩imid ag gabh谩il don obair seo i gc贸na铆 agus go leor f谩gtha gan d茅anamh go f贸ill. I bhf铆rinne, is l茅ir d煤inn gur tobar gan taoscadh 铆 an scann谩na铆ocht eitneagraf煤il seo at谩 idir l谩mha againn: N铆l deireadh leis na molta铆 at谩 tagtha isteach chugainn maidir le h谩bhar scann谩na铆ochta de, agus de r茅ir is at谩 an obair ag dul ar aghaidh is ea is m贸 a ch铆tear a th谩bhachta铆 is at谩 s茅 go ndeanfa铆 茅.
Cl谩r煤 Digiteach ar Chult煤r na Gaeltachta
T谩 Roinn an Bh茅aloidis ana-sh谩sta leis an deis iontach a chuir airgead an SIS ar f谩il chun teicneola铆ochta comhaimseartha a 煤s谩id i r茅imse an bh茅aloidis. T谩 cartlann agus bunchur saibhir, luachmhar eolais 谩 chruth煤 a chuireann le heolas an duine ar imeachta铆 agus ar cheirdeanna an chult煤ir thraidisi煤nta in 脡irinn. Is fianaise f铆orluachmhar fianaise na s煤l a chuireann leis an l茅ann agus leis an staid茅ar eitneagrafa铆och. Tugann s茅 taith铆, cleachtadh agus tuiscint don eitneagrafa铆 agus don mic l茅inn araon agus crutha铆onn cartlann eolais don phobal ag an am gc茅anna. T谩 s煤il ag an Roinn cur leis seo agus tuilleadh taifead a dh茅anamh le cabhair an airgid. Sa bhliain 2007 foils铆odh an DVD dar teideal L茅ann D煤chais Leictreonach: Tr铆 Mhod煤l den L茅ann D煤chais. Is taca铆ocht fhoghlama an DVD seo do mhic l茅inn na Gaeilge agus an L茅inn Dh煤chais go h谩irithe. Tugann s茅 an b茅aloideas isteach sa rang ar shl铆 tarraingteach 煤s谩ideach nua-aoiseach. T谩 s茅 I gceist na h谩iseanna m煤inteoireachta agus taighde a fheabhs煤 le cl谩r b谩n idirghn铆omhach sa Roinn chun m煤ineadh an bh茅aloidis a fhorbairt san ollscoil agus sa tr铆煤 leibh茅l tr铆na ch茅ile. Baineann s茅 煤s谩id as (i) fianaise phr铆omhdha agus (ii) fianaise chartlainne chun b茅aloideas a mh铆ni煤 agus a chur I l谩thair an scol谩ire don ch茅ad uair. T谩 铆omh谩nna, fuaimeanna agus scann谩in ar an DVD idirghn铆omhach seo agus is 谩is r茅abhl贸ideach l茅inn anois 茅 don scol谩ire.