Nuacht
AquaMona: An ch茅ad fheirm 茅isc mh贸rsc谩la at谩 bunaithe ar an ros lachan riamh in 脡irin
脕it an-uath煤il is ea feirm Shliabh L煤c谩is, at谩 lonnaithe l谩imh leis an Daingean i gContae U铆bh Fhail铆. Anuas ar a l谩thair shuntasach ar bhratphortach sceirdi煤il a leanann roinnt acra铆, is ansin freisin do thionscadal iontach geilleagair chiorclaigh. Tr铆d an tionscadal AquaMona, bunathra铆odh iarthailte m贸na Bhord na M贸na ina bhfeirm 茅isc mh贸rsc谩la tr谩cht谩la at谩 bunaithe ar an ros lachan. Is 铆 an t-aon fheirm d谩 cine谩l in 脡irinn 铆.
F谩sann an ros lachan ar dhromchla an uisce, 谩it a n-ions煤nn s茅 an am贸inia a dt谩irgeann 茅isc 铆. D茅anann an fhoinse cothaitheach sin leas don ros lachan, a fh谩sann go tapa ina bhithmhais at谩 ar mh贸r谩n pr贸it茅ine. F谩sann an ros lachan chomh tapa sin go m茅ada铆onn a mhe谩chan faoi dh贸, beagnach, laistigh de 24 huaire an chloig! Is f茅idir an barr sin a 煤s谩id mar bhia ainmhithe, mar bhia daoine agus mar leasach谩n. Ath煤s谩idtear an t-uisce glanta ansin san fheirm 茅isc, i rud ar a dtugtar c贸ras 鈥榣煤biata鈥 mar a nd茅antar dramha铆l a ath煤s谩id in ionad 铆 a scaoileadh. D茅anann an Roinn Talmha铆ochta, Bia agus Mara 35 thona den bhreac donn, an breac dea-dhathach agus an ph茅irse a chead煤n煤 don fheirm gach bliain!
Tugann foireann Brainwaves cuairt ar an l谩ithre谩n ar bhonn rialta chun breathn煤 ar an acmhainneacht f谩is agus leigheasach谩in at谩 ag tr茅ithchine谩lacha difri煤la ros lachan. Ba i m铆 Dheireadh F贸mhair, sular th谩inig s茅as煤r an fh谩is chun deiridh don gheimhreadh, a bh铆 an chuairt staid茅ir dheireanach a thugamar ar an l谩ithre谩n. Fuaireamar roinnt cileagram de bhithmhais ros lachan, rud a trioma铆odh tr铆 l谩rtheifneoir, agus d鈥檌ompra铆omar iad ar ais chuig an tsaotharlann in UCC le haghaidh t谩st谩il agus anail铆s a dh茅anamh. Thugamar faoi deara freisin na tortha铆 ar thurgnaimh inar 煤s谩ideadh an bhithmhais ros lachan at谩 ar mh贸r谩n cothaitheach mar leasach谩n le haghaidh planda铆 s铆olta mustaird. Mar thoradh ar an ros lachan a 煤s谩id, bh铆 m茅ad煤 suntasach ann ar r谩ta铆 f谩is planda铆 i gcompar谩id le r谩ta铆 f谩is na bplanda铆 sin nach bhfuair aon ros lachan.
T谩 an geimhreadh tagtha orainn anois, rud a fh谩gann go mbeidh beag谩n f谩is ann ar an l谩ithre谩n sna m铆onna beaga romhainn. D谩 ainneoin sin, t谩imid ag s煤il le filleadh ar an l谩ithre谩n san earrach, tr谩th a thos贸idh an timthriall ar fad an athuair.
