Dez anos do Centro Irland茅s de Estudos Galegos - Vieiros
Profile of the Irish Centre for Galician Studies with interventions by Professor David Mackenzie, Dr Mart铆n Veiga and M贸nica Ares.
O ano 2007 marca o d茅cimo aniversario da creaci贸n do Centro Irland茅s de Estudos Galegos, creado e dirixido por David Mackenzie, e incluido no Departamento de Estudios Hisp谩nicos da Universidade de Cork (UCC).
David Mckenzie, escoc茅s de orixe e galego de adopci贸n, xa creara tam茅n o centro de estudos galegos de Birmingham (Reino Unido) al贸 a finais dos oitenta. "O de Birmingham foi o primeiro centro de estudos galego solicitado no Reino Unido ainda que despois se nos adiantaron os de Oxford e abriron ese antes. Manolo Regueiro, Director-Xeral de Pol铆tica Ling眉铆stica daquela, sempre me dixo: onde ti esteas, sempre haber谩 un centro de galego" di Mckenzie.
Mckenzie fuxiu da Inglaterra do Thatcherismo a mediados dos 90, tras aceptar o posto de catedr谩tico na Universidade de Cork, para dirixir o Departamento de Estudos Hisp谩nicos, no que se incl煤e o Centro Irland茅s de Estudos Galegos.
O poeta e fil贸logo noi茅s Mart铆n Veiga Alonso, ga帽ador do Premio Esqu铆o de Poes铆a en 2003, foi o segundo lector de galego do centro. Veiga Alonso chegou a Cork no curso 99/00, o terceiro ano de funcionamento do centro. Despois de seis anos de lector, agora ocupa un posto de profesor de espa帽ol no Departamento de Estudos Hisp谩nicos, ademais de ser Escritor Residente e Director do Centro de Creaci贸n Literaria no UCC.
A el se lle debeu o simposio organizado en Cork no ano 2003 para celebrar a obra de Ant贸n Avil茅s de Taramancos. O congreso sobre Taramancos inclu铆u un recital multiling眉e no que se leron poemas de Avil茅s, as铆 como poemas escritos por autores irlandeses inspirados na obra do poeta de Noia. Mckenzie traduciu unha antolox铆a de Avil茅s de Taramancos ao ingl茅s e varios escritores irlandeses escribiron cadans煤a peza inspirada nos textos de Avil茅s, que logo foron traducidos ao galego por Mart铆n. O 茅xito do simposio resultou tam茅n na publicaci贸n do libro 鈥淩aiceiras e vento. A obra po茅tica de Ant贸n Avil茅s de Taramancos鈥� (Laiovento, 2003), no que se compilan as pezas recitadas.
"O centro non s贸 me deu moita liberdade para facer cousas, sen贸n que me incentivou a facelas. Te帽o que valorar todas as facilidades que me deu para facer cousas e difundir a cultura galega aqu铆, que 茅 o noso traballo" di Mart铆n.
O centro ten un programa constante de conferencias, que viron pasar por Cork, entre moitos outros, a Manolo Rivas, Suso de Toro, Dar铆o Villanueva, Gabriel Rei Doval, Berrnadette O鈥橰ourke, e un longo etc.
O centro de estudos galegos ti帽a cinco alumnos de galego cando chegou Mart铆n e 贸 longo dos anos o n煤mero de alumnos interesados na materia foi medrando ata chegar a 39. "O n煤mero de alumnos vai alternando dependendo dos anos" di Mckenzie, "pero tendo en conta que hai unha oferta tan ampla de optativas 茅 un n煤mero moi bo". Cando o centro comezou, hab铆a unha materia de galego, que inclu铆a lingua e literatura, actualmente est谩n divididas en d煤as materias (cultura galega e lingua galega). Cultura galega parece ter mais 茅xito entre os alumnos, segundo M贸nica Ares, lectora de galego no centro.
Os motivos polos que os alumnos escollen estudar galego ou cultura galega son variados. Moitos deciden estudar galego despois de botar un ano de Erasmus en Galicia. "O que pasa 茅 que o departamento ofrece tam茅n portugu茅s e catal谩n, ademais de galego e o galego sol谩pase algo co portugu茅s", di Gonzalo Cami帽a, profesor de lingua espa帽ola en UCC.
"S贸 se pode escoller unha lingua a maiores do espa帽ol, por iso non triunfa m谩is. Tam茅n hai que entender que moitos est谩n interesados en aprender portugu茅s porque van ao Algarve de vacaci贸ns ou porque queren mercar unha casa en Portugal. Ronaldinho tam茅n fai moito polo catal谩n. Por sorte ou por desgracia, Galicia sona menos"
Mckenzie engade que, 谩 hora de promover a lingua no estranxeiro o turismo ten un papel m谩is importante do que pode parecer a simple vista. "O que non ten Galicia 茅 o que ten Catalunya, a costa de veraneo, como a Costa do Sol, a Costa Brava... ingleses, alem谩ns, irlandeses鈥� van a Valencia e 谩 costa mediterr谩nea e danse conta de que se fala outra cousa, iso esperta interese".
Pero a pesar das trancas, aqueles que descobren o galego e se animan a estudalo, son fieis. "Os que estudan galego despois fanse fans totais", di M贸nica. Mostra diso son as tesi帽as e teses de doutoramento que xa se fixeron e que est谩n a se facer. Cobren un amplo abano de temas, dende a lingua dos comentaristas de deportes at茅 un estudo sobre o 颁谤颈蝉迟辞产补濒贸苍 de Linares Rivas. A tese de Mart铆n Veiga trata da poes铆a de Avil茅s, e a tese que ten entre mans unha estudante irlandesa, Aoileann Lyons, estuda a Pondal, Yeats e o rexurdimento decimon贸nico. Esta 煤ltima ga帽ou unha bolsa moi ben dotada de estudos de posgrao do Estado Irland茅s.
Na longa lista de actividades do centro tam茅n se atopan numerosos simposios sobre diferentes temas de interese, inclu铆ndo poes铆a (con Chus Pato e Xavier Carro de invitados) e linguas minorizadas (ao que acudiron representantes do gal茅s, do vasco, do catal谩n, do corso, do ga茅lico irland茅s e do galego). "Nesta 煤ltima participamos Fernando Venancio, eminente fil贸logo portugu茅s e catedr谩tico en Holanda, Xabier Alcal谩 e servidor, e debatemos sobre o futuro do galego", explica Mckenzie.
Outra das citas galegas de Cork 茅 o Festival Internacional das Culturas que organiza a UCC cada Febreiro e incl煤e un posto dedicado a Galicia. "Son de Seu estiveron tam茅n no festival de m煤sica celta de UCC un par de anos e armaron unha boa", engade Mart铆n.
- O (UCC) est谩 situado no primeiro andar (Block B East) no O鈥橰ahilly Building en UCC, Cork.
Irish Centre for Galician Studies
Contact us
O'Rahilly Building First Floor - Block B East Room 1.55